Biết tiềm thức còn chôn đủ nghiệp,
Khi móng lên mau kịp ngăn phòng;
Ma ngoài hiệp với ma trong,
Ngơ đi chớ tưởng lặng lòng quên thân.

Ở thánh địa Châu Thành nói riêng, toàn tỉnh Tây Ninh nói chung, có rất nhiều di tích lịch sử đạo Cao Đài, nhiều thánh sở đặc trưng. Rất nhiều thánh sở Cao Đài ở gần sát nhau, tạo nên một quần thể.
Hai chúng tôi nhiều lần đi Tây Ninh chụp hình, thu thập tài liệu, tham dự các buổi cúng thời hoặc cúng tiểu, đại đàn ở Đền Thánh (Tòa Thánh Tây Ninh).

Minh Lý Đạo Khai

(Bài phát biểu cảm tưởng trong buổi lễ Minh Lý Đạo Khai tại Tam Tông Miếu)

Ngày 26 tháng 11 năm Đinh Hợi, 04-01-2008

Cơ Quan Phổ Thông Giáo Lý, Tuất thời, Rằm tháng 9 Giáp
Dần (29.10.1974)

KIM QUANG ĐỒNG TỬ, Tiểu Thánh
chào chư  Thiên mạng chào chư liệt
vị nam nữ.Tiểu thánh đến báo đàn, có Đức Đông Phương Chưởng Quản
giáng lâm. Chư  liệt vị và chư Thiên
mạng thành  tâm nghinh tiếp. Tiểu
Tánh  xin xuất ngoại ứng hầu. Lui./.

Tiếp
điển
:


ĐÔNG PHƯƠNG CHƯỞNG QUẢN, chào chư
hiền đệ, hiền muội. Hôm nay Bần Đạo đến để thâu nhận hàng thiện
duyên vào đạo pháp. Chư hiền đệ hiền muội an tọa.

Chư 
hiền đệ hiền muội ! Thời kỳ tam nguơn chuyển thế Đức Thượng
Đế tá danh  CAO ĐÀI TIÊN ÔNG ĐẠI BỒ
TÁT MA HA TÁT  trong Tam Kỳ Phổ Độ,
đem vạn loại tiến hóa trên đường Đại Đạo, để tái tạo thượng ngươn.
Điều nguơn này tất cả người tín đồ Cao Đài như chư
hiền đệ hiền muội đều hiểu rõ.

Từ ngàn năm trước chúng sanh đã biết đến uy danh của Đức Quan Thế Âm Bồ Tát qua những lời truyền tụng từ đời này sang đời khác, qua lòng kính tin và chiêm nghiệm của từng cá nhân; ngày hôm nay, trong buổi hạ nguơn mạt kiếp, nhân loại chịu nhiều kiếp nạn, Thượng Đế cùng chư Thánh Thần Tiên Phật lâm phàm khai mở Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ để thực hiện cơ tận độ, nhân cơ hội đó, chúng sanh được hạnh ngộ Đức Quan Thế Âm Bồ Tát.

Danh xưng Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ gồm sáu từ Hán-Việt. Các sách thường giảng Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ là nền Đạo lớn mở ra vào thời kỳ thứ Ba để cứu vớt toàn thể chúng sanh. Giải thích như vậy e rằng không đúng với cấu trúc của cụm từ Hán-Việt này.

Hiện nay Thành phố có 860 chùa, 120 tịnh xá và tịnh thất của Phật Giáo. Trong đó chùa Giác Lâm cổ nhất, được khởi công xây vào năm 1744. Công Giáo có 194 giáo xứ với 270 nhà thờ và 64 nhà tu dòng. Nhà thờ Chợ Quán được khởi công xây dựng từ năm 1727. Tin Lành có 45 nhà thờ. Hồi Giáo có 15 thánh đường.

Vào giữa thập niên 20 thế kỷ 20, Sài Gòn đã là điểm tựa để gầy dựng mầm mống ban đầu của đạo Cao Đài. Thoạt tiên, tiền bối Ngô Văn Chiêu từ đảo Phú Quốc về làm việc và tu thiền tại Sài Gòn (tháng 7-1924). Bấy giờ tiền bối đã thọ tâm pháp Cao Đài và là vị môn đồ đầu tiên của Đức Cao Đài Tiên Ông.

Muốn đạt kết quả trên con đường Thiên Đạo Đại Thừa phải giữ lòng thanh tịnh... Tâm thanh tịnh là điều cần trước nhất.

Trong Tờ khai Đạo ghi ngày 07-10-1926 (nguyên văn bằng tiếng Pháp), được tiền bối Lê Văn Trung gửi cho Quyền thống đốc Nam kỳ Le Fol, đã không thấy nhắc tới "Bouddhisme rénové" hay "Phật giáo chấn hưng". Trong văn bản bấy giờ có nói tới Cao Đài, nhưng chỉ giải thích Cao Đài là Đại đạo.

Kỷ niệm lễ Khai Minh,
Nén hương nguyền lâng lâng tâm đạo,
Nhớ người xưa gian khổ theo Thầy hằng chỉ giáo ;
Từ rừng già dựng Thánh thất nguy nga,
Pháp Chánh Truyền, Tân Luật nêu đuốc sáng Kỳ Ba ;

The Sacred statue of Cao Dai religion appeared for the first time to the first disciple was Mr. Ngo Minh Chieu in Duong Dong, Phu Quoc in 1921. Mr. Ngo directly recognized this as the revelation of God to choose an idol for the Tao. He repainted the
Heavenly Eye as a very majestic left eye to worship and soon passed it on to his fellow believers.

Today, the Sarced statue is the supreme statue in the entire Cao Dai religion, in the holy houses as well as in the homes of believers.

TIỂU SỬ ĐẠO TRƯỞNG CHƠN TÂM – NGUYỄN TRIỆU KHA

(1908 – 1995)