Thuở ấy, ở làng Chử Xá (thuộc tỉnh Hưng Yên ngày nay) có người tên là Chử Cù Vân và con trai tên là Chử Đồng Tử. Hai cha con thương mến nhau rất thắm thiết. Nhà họ Chử vốn nghèo lại càng thêm sa sút sau một trận cháy, trong nhà chỉ còn mỗi một chiếc khố.

Trong thời quân Nguyên sang xâm chiếm nước ta, sau hội nghị quân sự ở Vạn Kiếp để bàn định kế chống giặc Nguyên, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn viết "hịch" cho phổ biến trong dân chúng để hiệu triệu các tướng sĩ và nhân dân hãy cương quyết chống xâm lăng.

VÔ thượng vô vi đạo thống truyền,
CỰC hành vạn tượng hóa huyền thiên.
TỪ tâm tận độ qui tam giới (13),
TÔN ý viên dung hiệp nhứt nguyên.
DIÊU điện Bàn Đào ân phổ chiếu,
TRÌ trung thánh thủy phước ban truyền.
KIM loan giá hạc thừa (14) loan giá,
MẪU tử tương phùng hữu hạnh duyên.

Quan Phổ Thông Giáo Lý. Tuất thời, 14 tháng 8 Đinh Tỵ (26-9-1977)

Gác áng tường VÂN gót lãng du,
Ngút trầm HƯƠNG nhẹ thoảng hương thu,
Dừng chơn THÁNH địa nào chơn thánh,
Nầy Đấng MẪU nghi đã vận trù.
.

 Sen Trắng


Hàng năm cứ mỗi độ Thu về, người tín hữu Cao Đài nhất là phái nữ rộn ràng chuẩn bị chào đón ngày Hội Yến Bàn Đào để chầu lễ Đức Mẹ Diêu Trì và Cửu Vị Tiên Nương. Rằm tháng Tám Đinh Hợi năm nay, lễ Hội Yến Bàn Đào và Đại Hội Nữ Phái lần thứ 72 trùng vào thời gian tổ chức khóa tu Thu Phân cho các cấp thiền sinh Cơ Quan Phổ Thông Giáo Lý. Đạo hữu các nơi về dự khá đông. Ban tổ chức khá vất vả, vừa lo thu xếp chỗ ở cho thiền sinh, rồi lại phải tạm dời một số chỗ ở để có thêm nơi cho khách thiện tâm chầu lễ. Dù đang trong khóa tịnh nhưng các chị em vẫn cùng nhau thu xếp, lo trang hoàng Bửu Điện, chưng bông trái, tập dượt nghi lễ... Ban trù phòng vừa lo cơm nước hộ tịnh vừa lo cơm nước đãi đạo hữu xa gần tìm về Cơ Quan dịp này. Tuy bận rộn, nhọc mệt, nhưng ai cũng vui, bởi mỗi năm chỉ có một ngày hội lớn nhứt của phái nữ.

Lịch sử của tư tưởng nhân loại là một hành trình tìm kiếm lời giải đáp cho những câu hỏi muôn đời về sự hiện hữu của con người:
Ta là gì? Ta là ai?
Ta từ đâu đến thế giới này?
Ta đến thế giới này để làm gì?
Ta sẽ đi về đâu, sau khi từ giã thế giới này?
Theo giáo lý Đại Đạo, những câu hỏi này chỉ có thể tìm được lời giải đáp trong đạo lý, nhất là về niềm tin và hành động của chính con người.

Lặng lẽ nhìn Trời ta vốn một,
Máy hữu hình then chốt như nhau;
Thanh đó là trược nguồn đầu,
Động cùng nên tịnh diệu mầu lắm thay !
Là thượng đức hòa hài muôn vật,
Không ngã nhân đắc thất vong tồn,...

"Dầu tôn giáo nào cũng đều giáo dân vi thiện, đều áp dụng giới luật quy điều, trì tâm tu kỷ. Tuy trên hình thức có vẻ đặc biệt, nhưng suy kỹ thì đó là nếp sống của con người hiền thánh, tiên phật. Bởi vì thế gian là cõi tạm; mọi cái hữu hình được hiện bày trên thế gian do vạn vật hóa sanh theo đức háo sanh của Tạo Hóa. Tất cả những hình tướng vạn hữu đều do cơ vi luân động của Đạo mầu mà luân chuyển trường tồn, sanh sanh hóa hóa. Những hình thái biến hiện muôn màu, những hương thơm tho, những ánh sáng chan hòa đẹp đẽ làm cho tâm hồn nhơn loại ưa thích mến chuộng, theo đuổi và say sưa đến nỗi quên mất tánh lành vốn cũ, chất phác hồn nhiên, gây nhiều tội nghiệp trái oan, để tiến mãi trong vòng thiên luân vô định.

Chư Môn-đệ nghe! Phần nhiều trong các con chẳng để lòng thờ kính Thầy, tưởng cho đem thờ Thầy vào nhà là chủ ý cầu một việc lợi riêng chi cho gia quyến vậy thôi, chớ chẳng hiểu là một nguồn trong sạch để rửa các lỗi phàm tục cuả các con. Nhiều đứa lại còn mờ-hồ, đã thờ Thầy mà còn chưa chắc ý rằng thờ đặng chi, và mở Ðạo có ích gì?

VỀ MIỀN SÔNG HẬU

Thuyền rời bến vượt dòng đêm lạnh,
Cà Mau ơi, sông lạnh đìu hiu!
Nhớ sao…chim Quốc kêu chiều,
Ven trời quê mẹ chín chiều ruột đau…

GIỚI KHẨU KINH

(Trích Minh Thiện Chơn Kinh-Ngọc Linh Thánh Tịnh "Phụng Lầu" ấn tống năm Kỷ Hợi 1959)

* * *
. . .Người dương thế thường hay lầm lỗi,

Biết vì đâu nên nỗi sai ngoa;

Cũng vì cái miệng nói ra,

Những lời bất chánh mới gia tội tình.

Trong quá trình phát triển theo thời gian, hầu như không có tôn giáo nào thoát khỏi tệ nạn phân hóa. Tuy nhiên, có tôn giáo phân hóa trong hòa bình, như đạo Phật chẳng hạn cũng có sự phân hoá nhưng không có sự cực đoan (Đại Thừa, Tiểu Thừa Nam Tông Bắc Tông không bao giờ chém giết nhau). Trái lại, hầu hết các đạo độc thần đã đi đến sự phân hóa sau các cuộc xung đột gay gắt và luôn luôn kéo theo các cuộc "thánh chiến" đẫm máu trong nhiều thế kỷ. Điển hình là sự phân hóa củaThiên chúa Giáo La Mã:Thiên chúa Giáo Đông Âu tách rời năm 1052 để biến thành Chính Thống Giáo, Công Giáo Anh ly khai trong thế kỷ 16 biến thành Anh Giáo và phong trào cải cách tôn giáo do Luther khởi xướng vào đầu thế kỷ 16 cũng đưa đến sự ly khai khỏi Thiên chúa Giáo La Mã để hình thành các giáo phái Tin Lành. Tất cả các tôn giáo và giáo phái ly khai đều bị Thiên chúa Giáo dùng sức mạnh quân sự đàn áp trong máu lửa.